Kimyasal+Biyolojik sistemlere ait işletme kitapçığı



BİYOLOJİK VE KİMYASAL
ATIKSU ARITMA TESİSİ


İŞLETME   EL  KİTABI

AĞUSTOS 2012
















HAZIRLAYAN :  ZEMA ARITMA SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ.

Acıbadem cad. Erdem Sk. Öz Ap. A Blok No: 1/3   ACIBADEM – İSTANBUL
Tel : 0216 327 5701 Faks : 0216 340 55 18
info@zema.com.tr  , www.zema.com.tr




İÇİNDEKİLER

01
• ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇALIŞMA PRENSİBİ
02
• ATIKSU ARITMA TESİSİ ÜNİTELERİ
            -     TERFİ RÖGARI
            -     DENGELEME TANKI
o KİMYASAL ARITMA ÜNİTESİ
            -     NÖTRALİZASYON TANKI
                        -     YAVAŞ KARIŞTIRMA TANKI (POLİMER TANKI)
                        -     ÇÖKTÜRME TANKI
o BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTESİ
- HAVALANDIRMA  TANKI
- ÇÖKTÜRME TANKI
        o    ÇAMUR ARITMA ÜNİTESİ
- ÇAMUR KURUTMA YATAĞI
03
• ATIKSU ARITMA TESİSİ EKİPMANLARI
           -     TERFİ RÖGARI
                   - (1+1 DALGIÇ POMPA)
            -     DENGELEME TANKI
                                - DENGELEME POMPASI
                                -MANUEL SEPET IZGARA
                              
o KİMYASAL ARITMA ÜNİTESİ
            -     NÖTRALİZASYON TANKI
                            -HIZLI KARIŞTIRICI, PH METRE, ÇÖZELTİ                          TANKLARI,ÇÖZELTİ TANK KARIŞTIRICILARI, DOZAJ POMPALARI
                        -     YAVAŞ KARIŞTIRMA TANKI (POLİMER TANKI)
                            -YAVAŞ KARIŞTIRICI, ÇÖZELTİ TANKI, ÇÖZELTİ TANK KARIŞTIRICISI, DOZAJ POMPASI
                        -     ÇÖKTÜRME TANKI
            o     BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTESİ
                        -     HAVALANDIRMA TANKI
                                -  BLOWER
        -  DİFÜZÖR
                        -     ÇÖKTÜRME TANKI
        -  ÇAMUR GERİ DEVİR POMPASI(AİR LİFT)
            o     ÇAMUR ARITMA ÜNİTESİ
                        -     ÇAMUR  KURUTMA YATAĞI
                                - KUM
-



04 • KULLANILAN KİMYASALLAR
            o    KİMYASAL ARITMA
             -    DEMİR ÜÇ KLORÜR
                   -    SODYUM HİDROKSİT+KİREÇ
                  - ANYONİK POLİELEKTROLİT
           


05
• AKTİF ÇAMUR
o AKTİF ÇAMURU OLUŞTURAN MİKROORGANİZMALAR
-    BAKTERİLER
                   -    PROTOZOALAR
                   -    ROTİFERLER
                   -    MANTARLAR
                   -    ALGLER
o İLK AKTİF ÇAMUR ÜRETİMİ
-    1. YÖNTEM
-    2. YÖNTEM
-    3. YÖNTEM
o HAVALANDIRMA TANKINDA AKTİF ÇAMURUN İZLENMESİ
-     AKTİF ÇAMURUN RENGİ
-     AKTİF ÇAMURUN ÇÖKMESİ
o ÇAMUR KALİTESİNİN BELİRLENMESİ
-      ÇAMUR HACİM İNDEKSİNİN HESAPLANMASI

06
• AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ İŞLETME PROBLEM VE ÇÖZÜMLERİ
o HAVALANDIRMA TANKI
o MİKROSKOBİK İNCELEME İLE F/M VE ÇAMUR YAŞI BAĞLANTISI
o ÇÖKTÜRME TANKI
o ÇÖKEBİLİRLİK TESTİNE GÖRE PROBLEM BELİRLENMESİ
07
• ATIKSU ARITMA TESİSİNDE YAPILACAK KONTROLLER
             o    GERİ DEVİR POMPASI(AİRLİFT)
            o     BLOWER
            o    DİFÜZÖR































ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇALIŞMA PRENSİBİ                           01



• Fabrikadan gelen atıksular ilk önce terfi rögarına (T.R) girecektir.
• Burada bulunan ve yedekli çalışan (1+1) dalgıç pompalar (TP),  seviye şalter(ler)ine  bağlı çalışacak gelen atıksuyu  dengeleme havuzuna  gönderecektir.
• Dengeleme havuzuna giriş yapısında  manuel sepet ızgaradan geçen atıksu içindeki katı maddeler ayrılacaktır.Görevli eleman hergün sepet ızgarayı boş bidona boşaltarak sepet ızgaranın doğru çalışmasını sağlamalıdır.
• Manuel sepet ızgaradan geçen ve  dengeleme tankına iletilen atıksudaki kirletici yüklerin dengelenerek kimyasal arıtma sistemine sabit debide atıksu beslemesi yapılacaktır.
• Dengeleme havuzunda bulunan 1 adet dalgıç pompa  (p1) dengeleme havuzunda bulunan seviye şalterine göre atıksuyu  kimyasal paket arıtmaya  gönderecektir.
• Kimyasal arıtmanın ilk gözü nötralizasyon tankıdır.
• Phk kontrol cihazı otomatik  suyun ph değerini ölçecek.
• Ph değeri >7 ise ;
• Dp1 dozaj pompası (demirüç klorür dozaj pompası) çalışacak ve ph:7 değerinde duracak .
• (phk göre çalışıp duracak man/oto)
• Ph değeri <7 ise ;
• Dp2 dozaj pompası (kireç+kostik dozaj pompası) çalışacak ve ph:7 değerinde duracak.
• (phk göre çalışıp duracak man/oto)
• Dp3 dozaj pompası (poli dozaj pompası)  , p1 çalıştığı sürece sürekli çalışacak
• Kimyasal arıtma sonrası  arıtılmışsu  cazibe ile biyolojik sistem havalandırma havuzuna girecektir. Dibe çöken çamur ise ;konik tankın dibinde bulunan vananın elle açılması suretiyle   çamur kurutma yatağına alınmalıdır. (Çamur kurutma yatağı kapasitesinde  alınmalıdır.)
• Kimyasal arıtmadan çıkan arıtılmış su Paket tankın altında bulunan Betonarme Biyolojik sistemin ilk gözü olan  havalandırma ünitesine cazibeli gidecektir. Burada mevcut aktif çamur vasıtasıyla suyun içindeki kirlilik yapan organik maddeler su ve karbondioksite çevrilecektir.
• Havalandırma işlemi biten atıksu, cazibe ile çöktürme havuzuna geçecek, ve sakin ortamda atıksu içindeki aktif çamur dibe çökerken, arıtma işlemi bitmiş olacak ve  duru su savaklanarak dışarıdaki toplama rögarına cazibe ile gidecektir. dışarıdaki toplama rögarından ise iki şekilde gönderilecektir. Cazibe ile pompa ile  İSU KANALINA  gidecektir.
• Çöktürme tankı tabanına çöken  çamurun bir kısmı, havalandırma tankındaki aktif çamur konsantrasyonunun azalmaması için, havalandırma tankına sürekli  geri devrettirilecektir.
• Fazla çamur ise vanası elle açılarak  çamur kurutma yatağına iletilecektir.
• Çamur kurutma yatağındaki çamur, belirli periyotlarda katı atık olarak sistemden uzaklaştırılırken, süzüntü suyu Dengeleme havuzuna  cazibe ile gidecektir.

















ATIKSU ARITMA TESİSİ ÜNİTELERİ                                        02


GİRİŞ YAPISI

1. TERFİ RÖGARI
Fabrikadan kaynaklanan atıksuların ilk olarak geldiği rögardır.Burada bulunan 1+1 dalgıç pompalar ile gelen atıksu dengeleme havuzuna terfi ettirilir.

MALZEME Beton 
ADET 1

2. DENGELEME HAVUZU

Dengeleme havuzundan Arıtma  sistemine sabit debide  besleme yapılır

DEBİ  70 m3/gün
FAYDALI HACİM 70 m3
KALIŞ SÜRESİ 1 gün saat
MALZEME Betonarme 
ADET 1

ÇELİK PAKET KİMYASAL ARITMA ÜNİTESİ

3. NÖTRALİZASYON TANKI (HIZLI KARIŞTIRMA TANKI-KOAGÜLASYON)
Gelen atıksuyun ph değerine göre otomatik olarak Asit veya Baz dozajı yapılarak atıksuyun ph değeri nötralize edilir.

DEBİ  3 m3/saat
MALZEME St-37 Çelik
KAPLAMA İç kısım ,dış kısım epoksy boya  
ADET 1




















4. FLOKÜLASYON  TANKI (YAVAŞ KARIŞTIRMA TANKI –POLİMER TANKI)
Ph değeri nötralize edilen atıksuya Anyonik polielektrolit verilerek yumakların irileşmesi sağlanır. İrileşerek ağırlaşan  yumaklar çöktürme bölümüne geçer.

DEBİ  3,00 m3/saat
MALZEME St-37 Çelik
BOYA İç -dış kısım epoksy boya  
ADET 1


BETONARME BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTESİ

5. HAVALANDIRMA HAVUZU

Atıksuda ki organik kirleticiler aktif çamur sayesinde karbondioksit ve su ya dönüştürülecektir. Buradan aktif çamur ve su karışımı cazibeyle çöktürme tankına iletilecektir.

DEBİ  3,00 m3/saat
KALIŞ SÜRESİ 1 gün
MALZEME Betonarme 
ADET 1


6.ÇÖKTÜRME HAVUZU

Havalandırma işlemi biten atıksu, cazibe ile çöktürme  tankına geçecek, ve sakin ortamda atıksu içindeki aktif çamur dibe çökerken, arıtma işlemi bitirilmiş duru su savaklanarak  deşarj edilecektir. Çöktürme tankı tabanına çöken çamur, havalandırma tankındaki aktif çamur konsantrasyonunun azalmaması
için geri devrettirilecektir.


DEBİ  3,00 m3/saat
KALIŞ SÜRESİ 2,50 saat
YÜZEY YÜKÜ 0,50 m3/ m2.saat
MALZEME Betonarme 
ADET 1
















ÇAMUR ARITMA ÜNİTESİ


7. ÇAMUR KURUTMA YATAĞI

Çamurun susuzlaştırılmasının sağlanacağı tanktır.

DEBİ  0,25 m3/gün
MALZEME Çelik
BOYA İç -dış kısım epoksy boya  
ADET 1



ATIKSU ARITMA TESİSİ EKİPMANLARI                                    03

GİRİŞ YAPISI

1. TERFİ POMPALARI
Terfi rögarında  toplanan atıksuların, dengeleme havuzuna  iletilmesinde kullanılacaktır.

MARKA DRENO (AT 65/2/152 C.247)
TİP Açık fanlı dalgıç tip
KAPASİTE 35,00 m3/h
BASMA YÜKSEKLİĞİ 13,00 mss
MOTOR GÜCÜ 4,00 KW
ÇIKIŞ ÇAPI 2  ” inch
ADET 1+1

2. MANUEL SEPET IZGARA

Atıksuların içindeki katı maddelerin ayrıldığı ekipmandır.

MARKA ÖZEL İMALAT
TİP Manuel
BOYUTLAR 40*40*40 cm
ELEK ARALIĞI 2 cm
KAPASİTE 35,00 m3/saat
MALZEME St 37 (Sıcak daldırma galvaniz kaplı)
ADET 1













3. DENGELEME HAVUZU  POMPASI
Dengeleme havuzunda toplanan atıksuların, kimyasal arıtma sistemine iletilmesinde kullanılacaktır.

MARKA COMPATTA (3 T)
TİP Açık fanlı dalgıç tip
KAPASİTE 3 m3/h
BASMA YÜKSEKLİĞİ 10 mss
MOTOR GÜCÜ 0,75 KW
ÇIKIŞ ÇAPI 1 1/2 ” inch
ADET 1



ÇELİK PAKET KİMYASAL ARITMA ÜNİTESİ



4. HIZLI KARIŞTIRICISI 
 
Hızlı karıştırma tanklarında atıksuya ilave edilen kimyasal maddelerin atıksuya tam karışımı, karıştırıcılar ile sağlanacaktır.

MARKA ÖZEL İMALAT Türkiye
REDÜKTÖR 0,55 kw, 180 d/dk,  Türkiye
KARIŞTIRICI                                AISI 304, 
ADET 1

5. YAVAŞ KARIŞTIRICISI 
 
Hızlı karıştırma tanklarında atıksuya ilave edilen kimyasal maddelerin atıksuya tam karışımı, karıştırıcılar ile sağlanacaktır.

MARKA ÖZEL İMALAT Türkiye
REDÜKTÖR 0,55 kw, 40 d/dk,  Türkiye
KARIŞTIRICI MİL                                AISI 304, 
ADET 1

6. KİMYASAL MADDE ÇÖZELTİ TANKLARI
  
Dozlama tanklarında kimyasal madde çözeltileri hazırlanarak dozaj pompaları ile suya ilave edilecektir.
MARKA HAYRİOĞLU PLASTİK Türkiye
MALZEME PE
KAPASİTE 500 lt
ADET 3
TANK VANALARI 3 / 4 ‘’












7. KİMYASAL MADDE ÇÖZELTİ TANKLARI  KARIŞTIRICILARI
 
Çözelti tanklarına ilave edilen katı maddelerin tankta çözünmesi  karıştırıcılar ile sağlanacaktır.

MARKA ÖZEL İMALAT Türkiye
REDÜKTÖR 0,37 kw, 140 d/dk,  Türkiye
KARIŞTIRICI  MİL                                AISI 304, 
ADET 2



8.  KİMYASAL MADDE DOZLAMA POMPASI

Nötralizasyon ve Yavaş karıştırma tanklarında suya ilave edilen kimyasal maddeler, dozlama pompaları ile dozaj tanklarından emiş yaparak suya ilave edilecektir. Kullanılan dozaj pompaları  diyaframlı pompalardır.

MARKA DOSEURO USA
TİP  Diyaframlı
DEBİ 0-255 lt/saat
BASINÇ 5 bar
GÜÇ 0,25 KW
ÇIKIŞ ÇAPI 3 / 4 ‘’ inch
MİKTAR 3 adet


9. PH KONTROL SİSTEMİ 
 
Nötralizasyon tankına ilave edilen kimyasal maddeler pH kontrol sistemine bağlı olarak dozlanacaktır. PH kontrol sistemi, dozaj pompalarını otomatik devreye sokacaktır.

MARKA EMEC İtalya
TİP Pano Tipi
EKİPMAN Elektrot tutucu transmitter
MİKTAR 1 adet



















BETONARME BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTESİ


10. BLOWER

Artıma sisteminde gerekli olan havanın sağlanmasında kullanılmaktadır.

MARKA MAPRO (CL 720 HS) İTALYA
TİP Santrifüj/yandan kanallı 
KAPASİTE 144 m3/h
BASMA YÜKSEKLİĞİ 475 mbar
MOTOR GÜCÜ 5,5 KW
ÇIKIŞ ÇAPI 2 ‘’ inch
ADET 1




11. DİFÜZÖR

Atıksuyun havalandırılmasında kullanılmaktadır. Gerekli hava mevcut blowerdan sağlanacaktır. Tank tabanına yerleştirilen lastik membranlı tüp tipi difüzörler, hava verildiğinde delikler açılarak havayı dışarı verdiği, hava kesildiğinde ise delikler kapanarak difüzör içine su girmesini engellediği için işletmede avantaj sağlamaktadır.

MARKA  EDİ
TİP 9 ‘’ Disk
MEMBRAN MALZEMESİ EPDM
BAĞLANTI 3 / 4 ‘’ inç
HAVA KAPASİTESİ 2-14 m3/saat
KULLANILAN MİKTAR 40 adet


12. ÇAMUR GERİ DEVİR POMPASI

Aktif çamurun havalandırma tankına geri devri ve fazla çamurun çamur kurutma yatağına iletilmesinde kullanılmaktadır.

MARKA ÖZEL İMALAT
TİP Mamut tip (Air lift)
KAPASİTE 6 m3/h
BASMA YÜKSEKLİĞİ 5 m
MOTOR GÜCÜ 0 KW
ADET 1









13. ÇÖKTÜRME YAPISI SAVAKLARI

Arıtılmış suyu çöktürme yapısından alarak kanala ileten yapıdır

MARKA ÖZEL İMALAT
TİP Dıştan (4 taraftan) beslemeli
KAPASİTE 3 m3/h
MALZEME ST 37 (Sıcak daldırma galvaniz kaplı)
MOTOR GÜCÜ 0 KW
ADET 1












































KULLANILAN KİMYASALLAR                                                       04


1. DEMİR ÜÇ KLORÜR (FeCl3)
Atıksuyun içinde kirlilik yaratan maddelerin giderilmesi amacıyla ve  atıksuyun pH değerini düşürmek / Nötralize etmek için kullanılacaktır. 


adı DEMİRÜÇKLORÜR ASİT(FeCl3)
satış şekli % 40 KONSANTRASYONUNDA KAHVERENGİ(PAS RENGİNDE) SIVI
kullanım  DOĞRUDAN
dikkat edilecek konular • ASİDİN ÜZERİNE KESİNLİKLE SU İLAVE EDİLMEZ, PATLAR. GEREKİYORSA SUYUN ÜZERİNE ASİT YAVAŞ YAVAŞ İLAVE EDİLECEKTİR.
• YAKICI OLDUĞUNDAN ELDİVEN KULLANILMALIDIR. VÜCUDA TEMAS SÖZKONUSU OLDUĞUNDA BOL SABUNLU SU İLE YIKANMALIDIR.
• KOROZYONA DAYANIKLI PVC VEYA PLASTİK ESASLI KAPLARDA AĞZI KAPALI OLARAK SAKLANMALIDIR.












2. KOSTİK (NaOH)
Atıksuyun içinde kirlilik yaratan maddelerin giderilmesi amacıyla ve  atıksuyun pH değerini yükseltmek / Nötralize etmek için kullanılacaktır. 

adı KOSTİK ( NaOH )
satış şekli % 42 KONSANTRASYONUNDA RENKSİZ SIVI
kullanım  DOĞRUDAN % 42
dikkat edilecek konular • YAKICI OLDUĞUNDAN ELDİVEN KULLANILMALIDIR. VÜCUDA TEMAS SÖZKONUSU OLDUĞUNDA BOL SABUNLU SU İLE YIKANMALIDIR.
• KOROZYONA DAYANIKLI PVC VEYA PLASTİK ESASLI KAPLARDA AĞZI KAPALI OLARAK SAKLANMALIDIR.

3. KİREÇ
Atıksuyun içinde kirlilik yaratan maddelerin giderilmesi amacıyla ve  atıksuyun pH değerini yükseltmek / Nötralize etmek için kullanılacaktır. 

adı KİREÇ
satış şekli 25 KG’LIK PAKETLERDE TOZ HALİNDE
kullanım  DOĞRUDAN
dikkat edilecek konular • YAKICI OLDUĞUNDAN ELDİVEN KULLANILMALIDIR. VÜCUDA TEMAS SÖZKONUSU OLDUĞUNDA BOL SABUNLU SU İLE YIKANMALIDIR.








4. ANYONİK POLİELEKTROLİT
Atıksuyun içinde kirlilik yaratan maddelerin –yumakların-  topaklanması amacıyla  için kullanılacaktır. Böylece ağırlaşan yumaklar çöktürme tankının dibine çökelecektir.

adı ANYONİK POLİELEKTROLİT
satış şekli 25 LT’LİK PAKETLERDE TOZ HALİNDE
kullanım  DOĞRUDAN
dikkat edilecek konular • YAPIŞKAN VE KAYDIRICI  OLDUĞUNDAN ELDİVEN KULLANILMALIDIR. VÜCUDA TEMASINDA  SÖZKONUSU OLDUĞUNDA BOL SABUNLU SU İLE YIKANMALIDIR. ELE DOĞRUDAN TEMAS ETMESİNDE BİR SAKINCA YOKTUR.ÇÖZELTİ TANKINA BİRDEN BOŞALTILMAMALIDIR. ÇÖZELTİ TANKINA KARIŞTIRICI ÇALIŞIRKEN TUZ SERPER GİBİ YAVAŞ YAVAŞ ATILMALIDIR. 500 LT’LİK ÇÖZELTİ TANKINA KÜÇÜK ÇAY BARDAĞI KADAR ATILMALIDIR.






































AKTİF ÇAMUR                                                                               05

AKTİF ÇAMURU OLUŞTURAN MİKROORGANİZMALAR

Aktif çamur, biyolojik arıtma sistemlerinde bulunan tüm mikroorganizma kütlesine verilen isimdir. Aktif çamur süreci ise; mikroorganizmaların, atıksuyun içindeki organik maddeden (kirlilik) yaşam süreci için hem karbon hem de enerji kaynağı olarak yararlanarak ve oksijen kullanarak ayrıştırma esasına dayanan bir biyolojik arıtma yöntemidir. Ayrışma ürünleri olarak karbondioksit ve su oluşur.

Aktif çamur sürecinde bulunan mikrobiyolojik canlılar başlıca; bakteriler, protozoalar, mantarlar ve rotiferlerdir. Bu mikroorganizmalar arıtma tesisinin durumu hakkında bilgi verirler.

1. BAKTERİLER
Bakteriler, aktif çamur sistemlerinde en fazla bulunan ve görev üstlenen tek hücreli canlılardır. Bakterilerin % 85’i sudur. Bölünerek çoğalırlar. Düz, spiral ve çubuk şeklinde olanları vardır. Atıksuda bulunan diğer mikroorganizmalarla kıyaslandıklarında boyut olarak en küçük olanlarıdır. Bakteriler, büyüme, yaşama  ve çoğalmaları için gerekli enerjiyi atıksuda bulunan besi maddelerinden karşılarlar. Atıksudaki kirliliği oluşturan karbonlu organik maddeleri parçalayarak su ve karbondioksite dönüştürürler.
Sistemin ilk devreye alınmasında yavaş bir çoğalma görülür. 5-10 günden sonra ise çok hızlı bir çoğalma görülür. 20 günden sonra ise çoğalma ile ölüm arasında oluşan denge nedeniyle bakteri sayısı sabit kalır.

    

2. PROTOZOALAR
Protozoalar, tek hücreli mikroorganizmalar olup, koloniler halinde yaşarlar. Genelde hareketsizdirler. Bakteriler gibi yaşam ve çoğalmaları için besin maddelerine ihtiyaç duyarlar. Atıksuda dağılmış bulunan bakterilerle de beslenirler. Atıksu arıtımında 200 'ün üzerinde protozoa tipi tanımlanmış olmakla beraber, en baskın türleri kirpikli olanlarıdır.

Protozoalar, bakterilerden sonra atıksuda en fazla bulunan mikrocanlılardır ve bakterilerden bir veya iki kat daha büyüktürler (10 ila 200 µm). Ayrıca metabolizmaları gereği aktif çamur süreçlerinde bir indikatör olarak kullanılırlar. Protozoaların büyük bir kısmı mutlak aerobturlar ve bu nedenle bir aerobik ortamın en mükemmel göstergesidirler. Protozoalar, bakterilere kıyasla toksik koşullara daha çok duyarlıdırlar ve yoklukları süreçte toksidite sorunu olduğunu gösterir. Bazı tipleri ise 12 saat süre ile anaerobik koşullarda yaşarlar.
Aktif çamur sürecinde belirli sayıda protozoanın bulunması, sürecin iyi çalıştığının ve kararlı
durumda olduğunun bir göstergesidir.










3. ROTİFERLER
Rotiferler,  protozoalardan daha büyük olan çok hücreli hayvanlardır ve belirli bakteriler kadar yumaklı tanecikleri de yiyecek kaynağı olarak kullanırlar. Protozoalar gibi, bakterilere kıyasla toksik koşullara  daha çok duyarlıdırlar.
Mutlak aerobturlar ve uzun çamur alıkonma süresine sahip ve kararlı işletilen aktif çamur süreçlerinde bulunurlar.


        


4. MANTARLAR
Mantarlar, ipliksi mikro bitkilerdir. Enerjilerini organik maddeleri parçalayarak (oksitleyerek) sağlarlar. Aktif çamur sürecinde genel olarak az bulunurlar. Ortama hakim olmaları halinde yoğunluğu az, çökmeyen ve kabaran çamura neden olurlar.
Genelde ipliksi yapıda olduklarından, aktif çamurun çökelme özelliklerini bozarlar ve son çökeltme havuzundan bakteri kaçmasına neden olurlar.






5. ALGLER
Algler, güneş ışığından fotosentez yapan  mikroskobik bitkilerdir. Aktif çamur sürecinde yeterli ışık olmadığından görülmezler. Ancak temiz su savaklarında yapışmış halde bulunabilirler. Ortama hakim olmaları halinde yoğunluğu az, çökmeyen ve kabaran çamura neden olurlar.
Genelde ipliksi yapıda olduklarından, aktif çamurun çökelme özelliklerini bozarlar ve son çökeltme havuzundan bakteri kaçmasına neden olurlar



AKTİF ÇAMUR KÜLTÜRLERİ ÇOĞALMA GRAFİĞİ










İLK AKTİF ÇAMUR ÜRETİMİ

Biyolojik arıtma sistemlerinin işletmeye alma işleminin ilk adımı AKTİF ÇAMUR ÜRETİMİDİR. Aktif çamur üretimi işlemi yapılmadan biyolojik arıtma sistemini devreye almak mümkün değildir. Aktif çamur üretimi için değişik yöntemler uygulanabilir.


1. YÖNTEM -  HAZIR AKTİF ÇAMUR TEMİNİ :
Bölgede bulunan ve iyi çalışan, aktif çamuru uygun bir tesisten vidanjör ile geri devir akımından aktif çamur alınarak, havalandırma tankına ilave edilir ve atıksu beslemesine hemen başlanır. Atıksu  Havalandırma hacminin ½ si kadar hergün ilave edilir. Aktif çamurun atıksuya uyumu ve yeterli aktif çamur konsantrasyonu sağlandıktan sonra atıksuyun tam beslemesi yapılarak sistem tam işletmeye alınır.


2. YÖNTEM -  EVSEL ATIKSU İLE AKTİF ÇAMUR ÜRETİMİ :
Havalandırma tankı evsel atıksu ile doldurulur, havalandırıcı çalıştırılarak sisteme oksijen transferine başlanır. Teorik olarak başlangıçta havalandırma tankında bulunan mikroorganizma miktarı sıfır kabul edilir. İlk doldurma işlemi sonunda sisteme atıksu beslemesi yapılmaz, sistem geri devir pompası da çalıştırılarak kapalı devre 3 gün boyunca sistem çalıştırılır. 3. gün sonunda ilk aktif çamur yumakları meydana gelmeye başlayacaktır. Yaklaşık hesap ile atıksuyun BOI miktarının %25 i çamura dönüşür. Aktif çamurun artışını sağlamak için sisteme organik madde ilavesine devam edilmelidir. Bu amaç ile 3. günden itibaren  havalandırma tank hacmi kadar evsel atıksu ilave edilmelidir.








3. YÖNTEM -  ORGANİK MADDE İLAVESİ İLE AKTİF ÇAMUR ÜRETİMİ :
Havalandırma tankı evsel atıksu veya temiz su ile doldurulur ve, havalandırıcı çalıştırılarak sisteme oksijen transferine başlanır. Teorik olarak ilk başlangıçta havalandırma tankında bulunan mikroorganizma miktarı sıfır kabul edilir. İlk doldurma işlemi sonunda havalandırma tankına 1 m3 hacim için 300 gr MELAS veya ŞEKER ilave edilir. Sisteme atıksu beslemesi yapılmaz, sistem geri devir pompası da çalıştırılarak kapalı devre 3 gün boyunca sistem çalıştırılır. 3. gün sonunda ilk aktif çamur yumakları meydana gelmeye başlayacaktır. Yaklaşık hesap ile atıksuyun BOI miktarının %25 i çamura dönüşür. Aktif çamurun artışını sağlamak için sisteme organik madde ilavesine devam edilmelidir. Bu amaç ile 3. günden itibaren hergün  havalandırma tank hacminin 0,3 katı kadar MELAS ilave edilir. Aktif çamur artışına göre melas ilave miktarı artırılarak aktif çamurun üreme süreci hızlandırılır. Havalandırma tankında aktif çamur konsantrasyonu 1000 mg/lt mertebesine ulaştığında sisteme atıksu beslemesine başlanarak, atıksuyun aktif  çamura alıştırması yapılır.
Teorik olarak 1 kg melas veya şeker, 1 kg BOI meydana getrimektedir.



























































HAVALANDIRMA TANKINDA AKTİF ÇAMURUN İZLENMESİ


Havalandırma tankındaki aktif çamur artışı çökme deneyleri ile izlenir ve aktif çamurun renk izlenmesi aktif çamur gelişimi hakkında bize bilgi verir.


1. AKTİF ÇAMURUN RENGİ




    

BAŞLANGIÇ 5-10
GÜNDE 10-15
GÜNDE 15-25
GÜNDE 25 GÜNDEN
SONRA
HAFİF VE İNCE YUMAKLAR ÇÖKME HIZI YAVAŞ ORTA İRİLİKTE, ÇÖKME HIZLI ÇÖKME HIZLI SİSTEMDE FAZLA YAŞLI ÇAMUR VAR SİSTEMDE ÖLÜ ÇAMUR HAKİM


2. AKTİF ÇAMURUN ÇÖKMESİ

Evsel atıksular için; Imhoff hunisinde yapılan çökme deneylerinde, havalandırma tankından alınan numunede 30 dakika boyunca çökmeye bırakılan atıksu numunesinde çökme işlemi sonunda 1 litre hacimde çamur miktarı 300 ml yi (%30) geçmemelidir. 300 ml ’nin üstünde çamur var ise sistemden çamur atılmalıdır.

Endüstriyel atıksular için; bu değer her bir endüstri için değiştiğinden hangi çamur miktarında yeterli arıtma yapıldığı işletme şartlarında belirlenmelidir.

Sistemde çamur az olmasına karşın çamur kabarması, kötü çökme gibi özelliklerle karşılaşılabilir. Bu durumda ÇAMUR HACİM İNDEKSİ tespit edilerek çözüm aranmalıdır.

Çöken çamurun rengi açık-koyu kahve olmalıdır. Siyaha yakın koyu renkler sistemde problem olduğu anlamına gelmektedir

ÇAMUR KALİTESİNİN BELİRLENMESİ

Çamurun kalitesi çamur hacim indeksi hesaplanarak tespit edilir. Çamur kalitesinin tespiti ile sistem hakkında yorum yapılır ve müdahale edilebilir.


ÇAMUR HACİM İNDEKSİ HESAPLAMA



1000 ml lik imhoff hunisinde (yoksa beherde) 30 dakika sonunda çökelebilen çamur hacmi tespit edilir ( V1 ). Havalandırma tankındaki  AKM konsantrasyon ( X1 ) ölçümü yapılır.

Buna göre çamur hacim indeksi :
SVI = V1 x 1000   olarak hesaplanır.
     X1


İYİ ÇAMUR KÖTÜ ÇAMUR
ÇAMUR HACİM İNDEKSİ,  SVI 40-150 >200


Örnek :  30 dakika sonunda çökelen çamur hacmi 300 ml/lt ve havalandırma tankı AKM konsantrasyonu  3000 mg/lt ise ;

SVI = 300 x 1000 / 3000
SVI = 100  olduğuna göre çamur kalitesi uygundur.






AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ İŞLETME PROBLEM ve ÇÖZÜMLERİ   06

06.01- HAVALANDIRMA TANKI

HAVALANDIRMA TANKI YÜZEYİNDE KÖPÜK OLUŞUMU İLE PROBLEM BELİRLENMESİ
Orta Miktarda, Taze, Hafif Köpük Problem yok Bu durum genellikle iyi işletilen ve yüksek kalitede çıkış suyu veren tesislerde görülür.

Katımsı, Gevrek, Beyaz, Dalgalanan veya Sabun Köpüğü Görünümlü Köpük 1. Çok fazla kabaran sabunumsu beyaz köpük; sistemde çoğalma fazında, yetersiz genç aktif çamurun göstergesidir. Tesis işletmeye alma aşamasında ise normaldir ve geçici özelliktedir. Havalandırma tankında aşırı parlak beyaz köpürme halinde 1-2 su bardağı   sıvı yağ veya daha az miktarda köpük kırıcı ilave edilerek köpük önlenebilir.
• Sistemden çamur uzaklaştırılmamalı, çamur geri devir pompası debisi tedrici olarak yükseltilerek, sistem 3-4 gün yüksek geri devirde çalıştırılmalıdır. Çöktürme havuzundan katı madde kaçışı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
• Havalandırma havuzunun çözünmüş oksijen değeri 2-3 mg/lt arasında tutulmalı ve yeterli karışım sağlanmalıdır.
• Mümkünse demir tuzları veya inert maddeler (talk vb) ilave edilerek çamur gelişimi sağlanmalıdır.
2. Sistemden aşırı çamur çekilmesi nedeniyle, aktif çamurun dengesinin bozularak aşırı yüklenmesi sonucu oluşmuş olabilir.
• Süreç normal koşullarına ulaşana kadar, sistemden çekilen çamur her gün %10 dan fazla olmamak üzere tedrici olarak azaltılmalıdır. Çöktürme tankından çamur kaçışını engellemek için geri devir oranı artırılmalıdır. Ayrıca çöktürme havuzu çökelmiş çamur derinliği 30-90 cm arasında tutulmalıdır.
3. Aktif çamur yaşamını tehdit eden, toksik madde, besin (azot+fosfor) eksikliği, çok düşük veya yüksek pH, yetersiz çözünmüş oksijen, düşük atıksu sıcaklığı gibi bir etkiye maruz kalınması sözkonusudur.
• Sistemi etkileyen neden belirlenerek giderilmelidir. Neden toksik madde ise, toksik çamur geri devrettirilmeden sistemden uzaklaştırılmalı ve sistemde yeni aktif çamur üretilmelidir.
4. Ortamda aktif çamurun azalması ve havalandırma havuzunun aşırı yüklenmesinin nedeni, çöktürme tankından aktif çamur kaybı olabilir.
• Sistemden atılan fazla çamur miktarı kontrol edilmelidir.
• Denitrifikasyon sonucu yükselen çamur problemi olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Parlak,Koyu Kahverengi, Yağlı Köpük Oluşumu
Havalandırma havuzunda parlak koyu kahverengi yağlı köpük oluşumu, çamurun yaşının fazla olduğunu ve sistemin F/M oranının düşük olduğunu gösterir.
• Bu durumu gidermek için, sistem düzelinceye ve köpük azalana kadar tesisten çekilen fazla çamurun debisi hergün %10 dan fazla olmamak kaydıyla tedrici olarak artırılmalıdır.
06.01- HAVALANDIRMA TANKI

HAVALANDIRMA TANKI YÜZEYİNDE KÖPÜK OLUŞUMU İLE PROBLEM BELİRLENMESİ

Kalın, Yoğun, Kirli, Yapışkan,Yağlı, Koyukahverengi Köpük 1. Yoğun, biraz yağlı ve kirli kahverengine yakın köpük tabakasının havalandırma havuzunu örtmesi, çamurun yaşının fazla olduğunu, sistemden düzensiz çamur çekilmesi nedeni ile F/M oranının çok azaldığını veya fazla oksitlenmeyi gösterir.
• Bu durumu gidermek için, sistem düzelinceye ve köpük azalana kadar tesisten çekilen fazla çamurun debisi hergün %10 dan fazla olmamak kaydıyla tedrici olarak artırılmalıdır.
2. Havalandırma havuzunda Flamentli mikroorganizmanın varlığının göstergesidir. Mikroskobik incelemeyle tespit edilebilir.
• Girişte ve geri devir hattında yağ-gres varlığı kontrol edilmelidir. Fiziksel yöntemlerle bu köpük havalandırma ve çöktürme tanklarından mutlaka alınarak uzaklaştırılmalıdır. Bu köpük geri devir yoluyla, ya da başka bir şekilde sistemde tutulmamalıdır.

Siyaha Yakın, Koyukahverengi Köpük ve Septik veya Ekşi Koku

( Havalandırma Havuzundaki Suyun Rengi Siyaha Yakın Koyukahverengi ) Koyu kahverengi veya siyah renk ile çürük yumurta kokusu, havuzda havasız koşulların meydana geldiğini gösterir.
• Bu durumda havalandırma sistemi (blower veya aeratör) kontrol edilerek sisteme yeterli hava gelip gelmediği belirlenir. Ortamda 2-3 mg/lt çözünmüş oksijen sağlayacak şekilde hava debisi artırılır.
• Difüzörlerden veya aeratörlerden yeterli hava çıktığı ve uygun dağılım olduğu kontrol edilir. Gerekiyorsa difizörler temizlenir, aeratörlerin bıçaklarındaki birikintiler uzaklaştırılır.
• Havalandırma tankında ölü mikroorganizma kontrolü yapılarak sistemden aşırı çamur atılır. Bunun için havalandırma tankında çamur konsantrasyonu kontrol edilir. (30 dk bekleme sonunda çöken kısmın hacmi,  toplam hacmin %25 - 30 u olmalı). Fazla çamuru tedrici olarak sistemden uzaklaştırılır.
ÇAMUR MİKTARI

Havalandırma Tankında Aşırı Aktif Çamur Var
• Havalandırma tankında çamur konsantrasyonu kontrol edilir. (30 dk bekleme sonunda çöken kısmın hacmi,  toplam hacmin %25 - 30 u olmalı). Çamur miktarı istenilen düzeye ininceye kadar, fazla çamur, atma miktarı hergün %10 artırılır. Hiç çamur çekilmiyorsa günde 2 saatten başlayarak her gün  biraz daha artırmak suretiyle tedrici olarak sistemden çamur uzaklaştırılır.

Havalandırma Tankında Aktif Çamur Yok • Tesise atıksu beslemesinin düzenli olup olmadığı ve terfi pompası atıksu miktarının uygun olup olmadığı kontrol edilir. (toplam atıksuyu 24 saatte eşit olarak basacak)
• Çamur geri devir pompasının düzenli çalıştığı kontrol edilir.
• Sistemde ölü çamur kontrolü yapılarak ortamın aktif çamur yaşamını tehdit eden, toksik madde, besin (azot+fosfor) eksikliği, çok düşük veya yüksek pH, yetersiz çözünmüş oksijen, düşük atıksu sıcaklığı gibi bir etkiye maruz kalıp kalmadığı kontrol edilir. Neden toksik madde ise, toksik çamur geri devrettirilmeden sistemden uzaklaştırılmalı ve sistemde yeni aktif çamur üretilmelidir.



06.02- MİKROSKOBİK İNCELEME İLE F/M ve ÇAMUR YAŞI BAĞINTISI










06.03- ÇÖKTÜRME TANKI


ÇÖKTÜRME TANKI YÜZEYİNDE ÇAMUR KABARMASI İLE PROBLEM BELİRLENMESİ

Homojen Olarak Yükselen ve Çöktürme Tankı Savaklarından Kaçan Çamur

Yavaş Çöken Fakat Sıkışmayan Çamur

( Şişkin Çamur / Kütlesel Aktif Çamur / Bulking ) Katı maddesinin yavaş çökelip ancak sıkışmadığı bir çamur türüdür. Çamur bulutları tüy gibidir ve çöktürme tankı etrafında yükselmekte ve yayılmaktadır. Çıkış suyunda katı maddeler görülmektedir, bununla birlikte çıkış berraktır. Kütlesel aktif çamur, genel olarak büyük F/M oranının (fazla organik yüklemenin) veya ortamda mevcut ipliksi mikroorganizmaların sebep olduğu bir problemdir ve tesisin kötü işletildiğini gösterir.
1. Tüm çöktürme tankı yüzeyinde bulutsu homojen çamur kitlesinin yukarıya yükselmesi, karışık sıvının yavaş çökmesi ve sıkışmaması, ancak çıkış suyunun oldukça duru olması ve mikroskobik incelemede yok denecek kadar az ipliksi bakteri bulunması, toksik maddeler nedeniyle parçalanmış flokların oluşumunun göstergesidir.
• Toksik maddenin varlığı önlenmelidir.
• Çökmeyen çamur problemi kimyasal madde ilavesi ile düzeltilebilir. Bunun için kimyasal çöktürme yardımcıları kullanılmalı (örneğin havalandırma tankına 1 m3 hacim için 20 gr olmak üzere, 5-10 gün boyunca demir sülfat ilave edilmeli), toksik maddenin varlığı önlenmeli ve fazla çamur atımı durdurulmalıdır.
• UAKM, kalış süresi ve F/M oranı değiştirilmelidir. Bunun için geri devir azaltılmalı ve sistemden çamur atımı durdurulmalı, ancak demir sülfat ilavesine başladıktan itibaren 4. günde, sistemden fazla çamur atımına başlanarak çamurun gençleştirilmesi sağlanmalıdır. Sistemden çamur atılmaması halinde demir sülfat çamurları da dahil sistemde aşırı çamur meydana gelecek ve sistemde arıza artacaktır.
2. Tüm göstergeler 1. madde ile aynı olmakla birlikte, mikroskobik incelemede aşırı ipliksi bakteri bulunması ;
A. Atıksudaki besi maddesi eksikliğinin göstergesidir.
• İpliksileri yok etmek için çamur geri devir hattına  1-10 gr/kgUAKM.gün klor uygulanmalıdır. Dozlama başlangıçta düşük ve giderek artan şekilde uygulanmalı ve 1-3 gün içinde çamurun çökelme özelliklerinin düzeldiği gözlenmelidir.  Çıkış suyu bulanık veya sütümsü görünümdeyse klor dozu azaltılmalıdır. Bu işlemler boyunca mikroskobik inceleme sürdürülmeli, sadece içi boş kılıflar gözleniyorsa klorlama durdurulmalıdır.
• Besi eksikliğinden dolayı aktif çamurun viskoz yapıda olması nedeniyle, klor, hidrojen peroksit ve polimer ilavesi çökelme özelliklerini iyileştirememektedir.
• Eğer besi eksikliği var ise sisteme verilecek azot; anhidroz amonyum, fosfor; trisodyum fosfat ve demir ise demir(+3)klörür  bileşikleri şeklinde verilmelidir.

06.03- ÇÖKTÜRME TANKI


Şişkin Çamur / Kütlesel Aktif Çamur / Bulking

     (devam) B. Havalandırma havuzunda çözünmüş oksijen konsantrasyonu düşük değerde olabilir.
• Bu durumda havalandırma sistemi (blower veya aeratör) kontrol edilerek sisteme yeterli hava gelip gelmediği belirlenir. Ortamda 2-3 mg/lt çözünmüş oksijen sağlayacak şekilde hava debisi artırılır veya çıkış savakları yükseltilir.
• Difüzörlerden veya aeratörlerden yeterli hava çıktığı ve uygun dağılım olduğu kontrol edilir. Gerekiyorsa difizörler temizlenir, aeratörlerin bıçaklarındaki birikintiler uzaklaştırılır.
• Mümkünse F/M oranı artırılır.
• Çamur geri devir hattına, başlangıçta düşük ve giderek artan şekilde 1-10 gr/kgUAKM.gün klor uygulanmalıdır. 1-3 gün içinde çamurun çökelme özelliklerinin düzeldiği gözlenmelidir.  Çıkış suyu bulanık veya sütümsü görünümdeyse klor dozu azaltılmalıdır.
• Sorunun ana nedeni ortadan kaldırılırken belirtilerin ortadan kaldırılması için çökelme yardımcıları (demir sülfat vb) kullanılmalıdır.
C. Tesise gelen atıksuyun pH değerinde büyük salınımlar veya havalandırma havuzun 6,5 tan düşük pH değeri sözkonusu olabilir. (pH=6,0 dan düşükse ortama hakim olan mantarlar, şişkin çamura neden olurlar.
• Sistemde mantar olup olmadığı kontrol edilmeli ve pH değeri kontrol altına alınarak havalandırma havuzuna pH=7.5-9 aralığında atıksu girişi sağlanmalıdır.
• Yüksek atıksu sıcaklığı veya düşük F/M oranı nedeniyle nitrifikasyon gerçekleşip gerçekleşmediği kontrol edilmelidir.
• Nitrifikasyon istenmiyorsa, azot giderimini durdurmak için fazla çamur atma miktarı hergün %10 dan büyük olmayacak şekilde tedrici olarak artırılmalıdır.
• Nitrifikasyon isteniyorsa, suyun pH değeri artırılmalıdır.
• Çamur geri devir hattına  1-10 gr/kgUAKM.gün klor uygulanmalıdır. Dozlama başlangıçta düşük ve giderek artan şekilde uygulanmalı ve 1-3 gün içinde çamurun çökelme özelliklerinin düzeldiği gözlenmelidir.  Çıkış suyu bulanık veya sütümsü görünümdeyse klor dozu azaltılmalıdır. Bu işlemler boyunca mikroskobik inceleme sürdürülmeli, sadece içi boş kılıflar gözleniyorsa klorlama durdurulmalıdır.
• Sorunun ana nedeni ortadan kaldırılırken belirtilerin ortadan kaldırılması için çökelme yardımcıları (demir sülfat vb) kullanılmalıdır.







06.03- ÇÖKTÜRME TANKI


Şişkin Çamur / Kütlesel Aktif Çamur / Bulking

     (devam) D. Tesise giren atıksuda ipliksi bakteri mevcut veya tesis içi çevrimler şişkin çamura neden olabilir.
• Tesise giriş atıksuyunda ipliksi bakteri mevcut ise, giriş suyuna  5-10 mg/lt klor dozlanmalıdır. Doz artışı yapılacak ise 1-2 mg/lt lik kademeler halinde uygulanmalıdır.
• Tesis giriş suyu ön havalandırmaya tabi tutulmalıdır.
E. Sülfür içeren septik atıksu mevcut olabilir.
• Klor, hidrojen peroksit veya hava gibi oksitleyici maddeler ilave edilmelidir.
• Tesise giren atıksu ön havalandırmaya tabi tutulmalıdır.

Kahverengi Kümelenme (Yığılma) Dipten kopan çamur yükselir ve son çökeltme havuzu su yüzeyinde yaklaşık 30 cm çapında kahverengi çamur kümeleri oluşturabilir. Buna KÜMELENME denir. Tank yüzeyinde kabarcıklar da görülmektedir. Test sırasında çökme oldukça iyi olmasına rağmen test bittikten 4 saat sonra bazı çamur kütleleri yüzeye yükselmektedir.
Bu durum denitrifikasyon göstergesidir. Şayet havlandırma havuzunda nitratlar meydana gelebiliyorsa problemler kendisini son çöktürme havuzunda gösterebilir. Son çöktürme havuzunda çamur miktarı çok yüksek veya çökeltme havuzu girişinde çözünmüş oksijen seviyesi çok düşük olursa denitrifikasyon meydana gelir.
Nitratlardan oksijen uzaklaşır, azot gazı açığa çıkar ve su yüzeyine yükselir. Bu sırada beraberinde bir miktar katı maddeyi yükselterek yüzdürür. Bu anda havasız şartlar başlamış demektir. Bu durum çamur yükselmesine sebep olur. Çamur yaşı, çamur tabakasının derinliği, geri devir oranı ve havalandırmadaki çözünmüş oksijen kontrol edilmelidir.
Son çökeltme havuzunda büyük miktarlarda yüzücü çamur görülmesi halinde aşağıdaki tedbirler alınmalıdır.
• Biyolojik çöktürme havuzundan çekilen geri devir çamuru miktarı ve sistemden atılan fazla çamur miktarı artırılarak, çöktürme tankındaki çamur miktarı azaltılır.
• Geri devir çamuru miktarı arttırıldığı halde havuzda çamur miktarı azalmıyorsa sisteme atıksu girişi azaltılır.
• Havalandırma havuzunda nitirfikasyon minimum olacak şekilde havalandırma artırılır. Bunun için havalandırma havuzundaki çözünmüş oksijen konsantrasyonunun 2 mg/lt nin altına düşmemesi sağlanır.

Siyah Kümelenme (Yığılma) Kahverengi kümelenme olayı ile aynıdır, sadece kümelerin rengi siyahtır. Test sırasında çökme oldukça iyi olmasına rağmen test bittikten 4 saat sonra bazı çamur kütleleri yüzeye yükselmektedir. Bu durum çöktürme tankında septik durum oluştuğunun göstergesidir. Havalandırma tankındaki çözünmüş oksijen, çamur miktarının derinliği, geri devir hattının tıkalı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
• Geri devir miktarı ve havalandırma tankındaki hava miktarı artırılmalıdır.
• Çöktürme havuzunun duvarları temizlenmelidir.


06.03- ÇÖKTÜRME TANKI


Küllenme Bazen de renkleri koyu kahverengi ile gri arasında değişen daha küçük çaplı küle benzeyen çamur parçacıkları yükselerek suyun yüzeyini kaplarlar buna KÜLLENME  denir. Çökme oldukça iyidir. Çamur tabanda sıkışmış küçük floklar halinde görülür. Bu durum denitrifikasyon başlangıcı veya sistemde aşırı yağ-gres varlığını göstermektedir.
• Biyolojik çöktürme havuzundan çekilen geri devir çamuru miktarı ve sistemden atılan fazla çamur miktarı artırılarak, çöktürme tankındaki çamur miktarı azaltılır.
• Havalandırma havuzunda nitirfikasyon minimum olacak şekilde havalandırma artırılır.
• Eğer ağırlığın %15’ten fazlası yüzey sıyırıcı perdelerinde kalıyorsa yağ miktarı fazladır ve kaynağı durdurmak gereklidir.

Çöktürme tankı savaklarından çamur kaçağı var  Sistemde aşırı  fazla çamur olduğunun göstergesidir. Havalandırma tankında aktif çamur miktarı kontrol edilir. (30 dk. bekleme süresi sonunda çöken kısım toplam hacmin %25 - 30 u olmalı)
• Çamur geri devir pompasının düzenli çalıştığı kontrol edilir.
• Çamur çürütme tankına düzenli çamur alındığı kontrol edilir.

Dağınık Yumaklar Zaman zaman, küçük fakat hemen hemen şeffaf ve çok hafif, kuş tüyü gibi çamur parçacıklarının savak yakınlarında  çökeltme havuzu yüzeyine yükseldikleri gözetlenebilir. Bu tip dağınık yumaklar olduğu zaman çıkış suyu temizdir ve havuzun yüzeysel yükü biraz düşüktür.
• Bu durumda sistemden fazla çamur uzaklaştırılması durdurularak çamur yaşı çok az miktarda arttırılmalıdır.

ÇÖKELME PROBLEMLERİ

Testte İyi Çökme ve Duru Yüzey Suyu,
Ancak Çöktürme Tankında Çamurun Yükselmesi

1. Çamur sıyırıcısı yüksek hızla dönerek çökelen çamuru yukarıya kaldırarak çıkış suyunda bulanıklık yaratıyor olabilir.
• Sıyırıcının dönme hızı kontrol edilerek gerekiyorsa azaltılır.
2. Çöktürme tankında, düşük çamur çekimi nedeniyle yüksek çamur örtüsü birikmiş olabilir.
• Geri devir debisi ve çekilen fazla çamur miktarı tedrici olarak artırılarak çöktürme havuzundaki çamur miktarı azaltılır.
3. Çöktürme tankı derinliği boyunca, taban suyu yüzey suyundan 2 ila 4 oC daha soğuk ise yoğunluk akımı oluşabilir.
• Yoğunluk akımı yüzey suyunun ısınması nedeniyle oluşuyorsa, tankın üzeri kapatılabilir.
4. Çöktürme tankı katı yükleme oranı kontrol edilmelidir.
• Geri devir oranı tedrici olarak artırıldığında; aşırı yükleme yoksa çamur örtü seviyesi düşecek, aşırı yükleme var ise artacaktır.
• Aşırı yükleme var ise sistemden çamur atma miktarı artırılmalı ve jar testi uygulanarak belirlenecek oranda polimer, alum vb çökeltme yardımcıları kullanılmalıdır.




06.03- ÇÖKTÜRME TANKI


Düşük Çökelme Hızı
(mikroskobik kontrol yapılmalı ) 1. Çok az miktarda veya hiç ipliksi bakteri olmamasına rağmen, yumaklar dağınık ve test üst yüzey suyu bulanık, bulutsu görünümde ise;
• Toksik madde varlığı araştırılmalı ve önlenmelidir.
2. Çok az miktarda veya hiç ipliksi bakteri yok ve üst yüzey suyu berrak iken çöktürme tankı çıkışı bulutsu görünümde ise, F/M, UAKM, çamur yaşı kontrol edilmelidir.
• Yüksek F/M kaynaklı şişkin çamur söz konusu ise, geri devir oranı azaltılarak çamur atma miktarı artırılır ve çökeltme yardımcı kimyasalları kullanılır.
• Yüksek AKM, düşük F/M ve yaşlı kalın çamur söz konusu ise, seyreltme yapılarak çamurun çökme özelliği kontrol edilir. Test çökme özelliklerini iyileştiriyorsa F/M oranını artırmak için sistemden çamur atma işi hızlandırılır.
3. İpliksi bakteri miktarı orta-fazla arasında ve üst yüzey suyu oldukça berrak ise şişkin çamurun bakteri veya mantar kökenli olup olmadığı kontrol edilir.
• İpliksileri yok etmek için çamur geri devir hattına, başlangıçta düşük ve giderek artan şekilde 1-10 gr/kgUAKM.gün klor dozajı uygulanmalıdır. Bu işlemler boyunca, çökebilirlik, çıkış suyu bulanıklığı izlenmeli ve mikroskobik inceleme sürdürülmelidir.
• Atıksuda besi maddesi eksikliği azot, fosfor ve demir bazında kontrol edilir. BOI/N > 100/3 ise azot, BOI/P > 100/1 ise fosfor ve BOI/Fe > 100/0,5 ise demir ilave edilmelidir.
• Çözünmüş oksijen değeri kontrol edilerek 2-3 mg/lt olacak şekilde gerekli önlemler alınır.
• pH değerinin aşırı salınım gösterip göstermediği veya mantar üremesine neden olacak şekilde çok düşük olup olmadığı kontrol edilir ve pH=7,5-9 arasında tutulacak şekilde önlemler alınır.
• Tesise gelen atıksuda ipliksi varlığı kontrol edilir. Varsa gelen atıksu,  5-10 mg/lt oranında klorlanır veya ön havalandırma yapılır
• F/M oranı kontrol edilmeli ve, düşük veya yüksek F/M oranından kaynaklanan şişkin çamur varsa sistemden çamur atma miktarı değiştirilerek F/M oranı istenilen seviyeye getirilmelidir.
• Tesise sülfür içeren septik atıksu girip girmediği kontrol edilmeli ve gerekiyorsa klor, H2O2 gibi oksitleyiciler ilave edilmelidir.

İlk 30 dk Sürede Çöken Çamur Sonradan Kısmen ya da Tamamen Yükseliyor 1. İlk 30 dakikada çok iyi çökelen çamur, 1-2 saat içinde yavaş yavaş yüzeye çıkıyorsa ve bu çamur karıştırıldığında yeniden çökeliyorsa, sistemin çöktürme havuzundaki bekletme süresi fazla olduğu için havalandırma tankında tamamlanan nitrifikasyon, çöktürmede denitrifikasyona uğramaktadır.
• Geri devir pompasının kapasitesi artırılarak ça